Rybołówstwo

Jachty i łódki zacumowane wzdłuż w porcie w świetle zachodzącego słońca (Photofactory)

 

Pierwotnie rybołówstwo, obok zbieractwa i łowiectwa, stanowiło podstawę wyżywienia człowieka. Również współcześnie to ważna gałąź gospodarki, obejmująca połów ryb i „owoców morza”, czyli skorupiaków, mięczaków oraz roślin wodnych, w celach spożywczych. Organizmy te łowi się w morzach i oceanach, a także w rzekach i jeziorach. Pożywienie pozyskiwane jest do bezpośredniej konsumpcji lub do dalszego przetwarzania (przemysł rybny).

 

Połów tuńczyka na Morzu Śródziemnym. Statek załadowany ogromnymi, świeżo złowionymi  tuńczykami niebieskopłetwymi, układanymi przez rybaków. (Photofactory)
Świeżo złowione krewetki, raki i sardynki ułożone w lodzie (Photofactory)
Rybacy na statku wyciągający z sieci małe rybki (Photofactory)

 

Główne akweny morskie, wykorzystywane w działalności rybackiej, to rejony mieszania się wód o różnej temperaturze i zasoleniu. Są to przede wszystkim wody:

•      Pacyfiku, oblewające Kamczatkę, Japonię i Chiny (zimny prąd

        morski Oja-siwo spotyka się tutaj z ciepłym Kuro-siwo);

•      Pacyfiku u zachodnich wybrzeży Ameryki Południowej (rejon

        intensywnego upwellingu, czyli pionowej cyrkulacji mas wody);

•      północnego Atlantyku, gdzie ciepły Golfsztrom spotyka się

        z Prądem Labradorskim i Grenlandzkim;

•      szelfowego Morza Arabskiego i Zatoki Bengalskiej, gdzie kieru-

        nek prądów morskich zależy od pory roku;

•      zimne wody Antarktyki oraz mórz szelfowych półkuli północnej,

        w tym Morza Bałtyckiego.

 

Rybacy układający sieci na statku (Photofactory)

 

Rybołówstwo w Polsce

W Polsce prace badawcze na użytek rybołówstwa morskiego prowadzi Morski Instytut Rybacki w Gdyni oraz Wydział Nauk o Żywności i Rybactwa Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego z siedzibą
w Szczecinie. Nadzór nad tym sektorem gospodarki sprawują Okręgowe Inspektoraty Rybołówstwa Morskiego w Gdyni, Słupsku i Szczecinie. Główne polskie porty rybackie zlokalizowane są w: Darłowie, Dziwnowie, Dźwirzynie, Gdańsku, Gdyni, Helu, Jastarni, Kołobrzegu, Łebie, Mrzeżynie, Rowach, Świnoujściu, Ustce i Władysławowie. Ogółem na polskim wybrzeżu znajduje się 59 portów i przystani rybackich.

 

Główne gatunki poławiane w polskiej strefie ekonomicznej na Bałtyku,
wg danych z 2009 r. to: szproty (84 625 ton), śledzie (22 528 ton), dorsze (11 176 ton), flądry (9799 ton), trocie (365 ton) i łososie (50 ton). Połowy dokonywane są przy pomocy 161 kutrów i 641 łodzi rybackich. Ilość połowów dalekomorskich wykonywanych przez cztery polskie jednostki kształtuje się na poziomie 80 749 ton. Największy udział mają tu ostroboki, sardynki i sardynele, kryl antarktyczny i makrele.

 

Stary kuter stoi zacumowany przy brzegu Zatoki Gdańskiej Stary kuter rybacki w Zatoce Gdańskiej (Photofactory)

 

Rybactwo śródlądowe dysponuje powierzchnią 480 tys. ha wód, a produkcja ryb słodkowodnych utrzymuje się na poziomie ok. 50 tys. ton rocznie. Największe połowy uzyskuje się z 1 ha stawów hodowlanych, od 450 do 550 kg ryb, podczas gdy odłowy rybackie z 1 ha jeziora wynoszą przeciętnie 13–17 kg, a z rzek poniżej 10 kg. Te oficjalne dane nie uwzględniają jednak wzrostu aktywności wędkarskiej, w rzeczywistości bowiem odłowy z rzek i jezior są dużo wyższe – wędkarze wyławiają bowiem ok. 14 tys. ton ryb rocznie! Nastąpiła więc wyraźna zmiana systemu eksploatacji połowowej – z tradycyjnej rybackiej na wędkarską. Rozwój rybactwa śródlądowego wiąże się z jakościową poprawą czystości rzek i jezior oraz dynamicznym rozwojem wędkarstwa.

 

Polacy spożywają ok. 450 tys. ton ryb rocznie. Nasz kraj z konsumpcją na poziomie 13,8 kg na mieszkańca należy do państw o stosunkowo niskim ich spożyciu. Spośród krajów UE mniej ryb konsumuje się tylko w Słowenii, Słowacji i na Węgrzech. We wszystkich pozostałych krajach spożycie ryb jest 2-3 krotnie większe (nie mówiąc o Portugalii, Hiszpanii i Litwie – czołowych konsumentach ryb na świecie).

 

Dwóch rybaków wyciąga na kuter sieć pełną ryb i wysypują je na stertę wcześniej złowionych ryb (Photofactory)