Miejskie Wodociągi i Kanalizacja

Sp. z o.o.

64-800 Chodzież 

ul. J. Kochanowskiego 29

tel. 67 281 16 10

fax 67 281 16 20

e-mail: chodziez@mwik.pl

www.facebook.com/mwikchodziez

www.mwik.pl

 

U zarania dziejów chodzieżanie czerpali wodę z okolicznych jezior i strug, a w późniejszym okresie ze studni. Pierwsze źródłowe wzmianki o studniach publicznych, zakładanych dla zwiększenia bezpieczeństwa pożarowego, pochodzą z drugiej połowy XVIII wieku. W mieście nie było kanalizacji sanitarnej, a wytwarzane przez mieszkańców ścieki trafiały prosto na ulice i do gruntu. Pierwsze wieki istnienia osady, to tak naprawdę historia brudu.

 

Postępujące od połowy XIX stulecia uprzemysłowienie miasta pociągało za sobą zwiększanie liczby mieszkańców, co skutkowało dalszym wzrostem ilości wytwarzanych ścieków. Związana z tym degradacja środowiska naturalnego odbijała się na zaopatrzeniu ludności w wodę. Z roku 1884 pochodzą pierwsze znane badania wody w publicznych studniach. Okazało się, że w siedmiu z nich (na 10 poddanych ocenie) woda była zbyt zanieczyszczona, aby mogła nadawać się do spożycia. Mimo wysoce niepokojących danych, dopiero w latach 1896 i 1899 wykonano cztery nowe studnie artezyjskie. W 1908 roku miasto postanowiło o budowie wodociągów na własny koszt. 6 lat później zaczął działać Miejski Zakład Wodociągowy, a do mieszkańców Chodzieży docierała czysta, bieżąca woda. Przy okazji rozwiązano również problem ścieków. Trafiały one, grawitacyjną siecią kanalizacji sanitarnej, do mechanicznej oczyszczalni – z nowoczesnym, jak na owe czasy, osadnikiem Imhoffa – przy dzisiejszej ul. Zwycięstwa. Długość miejskiej sieci wodociągowej do 1934 roku wynosiła 11,4 km, a kanalizacyjnej 10,3 km.

 

Stacja uzdatniania wody w Podaninie Budynek pompowni, lata 60. XX w.

 

Po II wojnie światowej, w PRL nastąpiło upaństwowienie, a następnie centralizacja zakładów wodociągowych. Nie sprzyjało to inwestycjom na miarę lokalnych potrzeb. Miasto nadal się rozrastało, co wiązało się z dalszą rozbudową sieci wodociągowej. Do roku 1989 jej długość wzrosła do 40,1 km. Niestety, w ślad za nią nie szła budowa kanalizacji sanitarnej, która w roku 1989 miała zaledwie 16,8 km długości. Oczyszczalnia ścieków z 1913 roku zestarzała się technologicznie, a sytuację starano się ratować uruchamiając w latach 80. XX wieku lokalne, osiedlowe oczyszczalnie ścieków. Przez lata dużym problemem były też nieszczelne, przydomowe bezodpływowe zbiorniki na ścieki, które miały niekorzystny wpływ na stan środowiska naturalnego, w szczególności na glebę i chodzieskie jeziora. Dodatkowo niesprzyjającymi zjawiskami były duże straty wody i ryczałtowy sposób rozliczania jej zużycia, co nie służyło racjonalnemu gospodarowaniu posiadanymi zasobami. Coraz częściej pojawiały się problemy z dostawą wody i ograniczenia w stałym dostępie do niej, zwłaszcza w okresie letnim. Przełom przyniósł dopiero rok 1989 i przemiany demokratyczne oraz przejście z gospodarki centralnie sterowanej do wolnorynkowej. 

 

Karty projektu oczyszczalni ścieków z Osadnikiem Imhoffa oraz sieci kanalizacji sanitarnej, opracowanego w 1909 r. przez  firmę Henricha Schevena z Düsseldorfu

 

Miejska Oczyszczalnia Ścieków w Studziencu Budowa Miejskiej Oczyszczalni Ścieków

 

W roku 1991 wodociągi w Chodzieży zostały zakładem budżetowym, podlegającym miastu. Choć nadal borykały się z niedoborem środków, mogły jednak realizować politykę inwestycyjną, dostosowaną do potrzeb miasta. Palącym problemem była kwestia oczyszczania ścieków. W latach 90. ubiegłego stulecia wybudowano kolejne lokalne oczyszczalnie. Ponownie podjęto prace nad nową mechaniczno--biologiczną, centralną oczyszczalnią ścieków, odpowiadającą poziomowi technologicznemu przełomu XX i XXI wieku. Obiekt zlokalizowano w Studzieńcu i oddano do użytku w roku 1999, wyłączając wtedy z użycia – po 85 latach pracy – starą oczyszczalnię ścieków. Problemy z jakością wody wymusiły wybudowanie, odkładane od lat, stacji uzdatniania wody. Pierwszą, przy ulicy Podgórnej, uruchomiono w roku 1992, drugą, przy ulicy Chopina, w 1999 roku. Rozpoczęto też rozbudowę sieci kanalizacji sanitarnej oraz kompleksowe czyszczenie sieci wodociągowej. Znaczące zwiększenie nakładów na inwestycje i rozbudowę sieci przyniosło przekształcenie chodzieskich wodociągów w Miejskie Wodociągi i Kanalizacja Sp. z o.o. (2000 rok). Kolejną zmianą było przystąpienie do spółki Gminy Chodzież (2005 rok), która – obok Gminy Miejskiej Chodzież – została współwłaścicielem przedsiębiorstwa, co spowodowało zwiększenie zasięgu terytorialnego świadczonych przez MWiK usług. Spółka przejęła obsługę ujęć wody we wsiach: Podanin, Stróżewo, Nietuszkowo, Konstantynowo i Cisze wraz ze stacjami uzdatniania wody oraz gminną oczyszczalnię ścieków w Oleśnicy.

 

Rozbudowana i zmodernizowana Miejskiej Oczyszczalni Ścieków w Studzieńcu
Stacja uzdatniania wody w Podaninie po przebudowie i modernizacji
Miejska Oczyszczalnia Ścieków w Studzieńcu

 

Pierwsza dekada XXI wieku to czas szczegółowych analiz zasobów wód podziemnych oraz możliwości ich wykorzystania na terenie miasta i gminy. Zapoczątkowane w roku 2006 analizy wykazały, iż dla zapewnienia bezpieczeństwa i jakości dostaw wody, a także utrzymania odpowiedniej gospodarki ściekowej, konieczna jest gruntowna modernizacja i rozbudowa całego systemu wodociągowo-kanalizacyjnego. W ślad za tym powstawały wielowariantowe koncepcje rozbudowy i unowocześnienia Miejskiej Oczyszczalni Ścieków (MOŚ), a także rozbudowy i modernizacji sieci kanalizacji i wodociągów na terenie obu chodzieskich gmin. Skala planowanego przedsięwzięcia dała się porównać jedynie z budową wodociągów w latach 1913-1914. Przygotowany projekt otrzymał nazwę „Uporządkowanie gospodarki wodno-ściekowej na terenie miasta i gminy Chodzież”. Najważniejszym założeniem było połączenie gminnych i miejskich sieci wodociągowych i kanalizacyjnych – ze wszystkimi tego konsekwencjami – oraz dostosowanie oczyszczalni do wymogów ochrony środowiska i odbioru ścieków również z gminy Chodzież. Największym zadaniem w projekcie, realizowanym od 2012 roku, była modernizacja i przebudowa Miejskiej Oczyszczalni Ścieków, która wzbogaciła się m.in. o nowe reaktory biologiczne i aparaturę kontrolno-pomiarową, monitorującą i sterującą. MOŚ przejęła również ścieki, które wcześniej obsługiwała, wyłączona z eksploatacji, oczyszczalnia w Oleśnicy. Rozdzielono także część kanalizacji deszczowej od kanalizacji ogólnospławnej, ograniczając napływy wody deszczowej do oczyszczalni ścieków w czasie obfitych opadów. Rozbudowano i zmodernizowano sieci – wodociągową i kanalizacyjną. Aby ograniczyć utrudnienia dla mieszkańców, zastosowano metody bezwykopowe. Skorzystano ze sposobu przewiertu sterowanego, który pozwala na budowę podziemnych sieci wodociągowych bez rozkopywania nawierzchni. Podczas renowacji części kanalizacji sanitarnej również posłużono się nowymi technikami, niewymagającymi odkrywania naprawianych odcinków, co polegało na umieszczeniu w istniejącym kanale – nasączonego żywicą epoksydową – rękawa termoutwardzalnego.

 

W ramach projektu zrealizowano łącznie 31 zadań budowlano-montażowych, w wyniku których: 

  • rozbudowano i unowocześniono Miejską Oczyszczalnię Ścieków
  • wybudowano i zmodernizowano 25,9 km sieci kanalizacji sanitarnej
  • wybudowano i zmodernizowano 23 przepompownie ścieków
  • połączono miejski i gminny system wodociągowy
  • wybudowano 19 km magistralnej sieci wodociągowej
  • przebudowano i zmodernizowano dwie stacje uzdatniania wody
  • odwiercono trzy studnie głębinowe.

 

Całkowita wartość projektu wyniosła 50,5 mln zł brutto, w tym bezzwrotne dofinansowanie z Funduszu Spójności Unii Europejskiej wyniosło 23,7 mln zł.

 

Dzięki inwestycji stopień skanalizowania aglomeracji chodzieskiej wyniósł ponad 97%. Do sieci kanalizacji sanitarnej dostęp uzyskało ponad 400 nowych użytkowników. Gospodarstwa, korzystające dotąd ze zbiorników bezodpływowych, często nieszczelnych, zostały w większości włączone do systemu kanalizacyjnego. Ścieki, które do tej pory zatruwały wody podziemne, podskórne, chodzieskie jeziora i glebę, zaczęły trafiać do oczyszczalni. Obiekt ów, po modernizacji, również znacząco przyczynia się do poprawy stanu środowiska naturalnego, a szczególnie odbiornika ścieków oczyszczonych – rzeki Bolemki oraz Noteci. Nie bez znaczenia dla środowiska naturalnego okazały się inwestycje MWiK w ekologiczne systemy grzewcze (pompy ciepła), pracujące w siedzibie spółki oraz w MOŚ. Długofalowe skutki projektu dla środowiska naturalnego są więc nie do przecenienia. Poprawa stanu wód powierzchniowych otworzyła szanse na rozwój całego regionu. Czystsze jeziora, strugi i rzeki dają możliwość aktywnego wypoczynku w ich bliskości zarówno mieszkańcom regionu, jak i przyjezdnym. Rozbudowa sieci wodociągów i kanalizacji stwarza kolejne możliwości zagospodarowania, na cele budownictwa mieszkaniowego, nowych terenów w mieście i gminie.
Sprzyja także rozwojowi przedsiębiorczości, co ostatecznie przekłada się bezpośrednio na komfort życia mieszkańców. Pozytywne efekty projektu z całą pewnością będą odczuwalne jeszcze przez wiele lat. 

 

SUW przy ul. Podgórnej w Chodzieży - po modernizacji
Hala filtrów na stacji uzdatniania wody przy ul. Podgórnej

 

W latach 2016 i 2017 realizowana była dalsza rozbudowa systemu kanalizacji sanitarnej oraz uzbrajanie nowych terenów pod zabudowę mieszkaniową na terenie gminy Chodzież. W roku 2017 (dane na koniec I kwartału) chodzieskie wodociągi posiadały zbiorniki wody pitnej o łącznej pojemności 2700 m3, pięć stacji podwyższania ciśnienia oraz blisko 190 km wodociągowej sieci magistralnej i rozdzielczej. Układ zbiorowego zaopatrzenia w wodę jest zdalnie sterowany i monitorowany przy pomocy systemu komputerowego z dyspozytorni MWiK. Woda dla zaopatrzenia mieszkańców pobierana jest z 18 studni głębinowych, o łącznej zdolności produkcyjnej około 8 tys. m3 na dobę. Z uwagi na znaczną zawartość manganu i żelaza, woda surowa oczyszczana jest w pięciu stacjach uzdatniania: dwie w Chodzieży oraz w Podaninie, Konstantynowie i Cisze. Odbiór ścieków z terenu miasta i gminy Chodzież możliwy jest dzięki istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej grawitacyjnej i ciśnieniowej, o łącznej długości ponad 140 km, oraz systemowi 133 przepompowni ścieków, objętych w większości centralnym systemem sterowania i monitoringu. Ścieki kierowane są do MOŚ w Studzieńcu. Stopień skanalizowania aglomeracji chodzieskiej wynosi ponad 98%. 

 

 

MWiK, oprócz dbałości o stan infrastruktury technicznej, przykłada dużą wagę do edukacji ekologicznej, skierowanej do mieszkańców regionu. Jako firma, korzystająca na rzecz odbiorców z zasobów środowiska naturalnego, czuje się za nie odpowiedzialna. Poprzez programy edukacyjne zwraca uwagę na potrzebę ochrony dóbr natury, by mogły z nich korzystać przyszłe pokolenia. Pierwszy cykl, zatytułowany „Skąd się bierze woda w kranie”, promuje m.in. jakość dostarczanej wody. Na imprezach lokalnych woda serwowana z saturatora ma zachęcać mieszkańców do picia zdrowej „kranówki”.

W szkołach na terenie miasta i gminy Chodzież zostały zamontowane specjalne zdroje wody pitnej.

 

Nieco inny charakter ma program edukacyjny poświęcony gospodarce ściekowej, pokazujący, jak duży wpływ na stan środowiska ma oczyszczalnia ścieków. Prowadzona jest szeroka akcja pod hasłem „Kanalizacja to nie śmietnik”, która uświadamia, w jaki sposób prawidłowo korzystać z jej dobrodziejstwa. Oprócz zajęć edukacyjnych, spotkań z mieszkańcami – część z nich odbywa się w nowo powstałej sali edukacyjno-szkoleniowej w MOŚ – organizowane są dla młodzieży i dorosłych różne konkursy. Chodzieskie wodociągi należą do inicjatorów i głównych organizatorów Chodzieskiego Pikniku Naukowego. Jest to impreza o charakterze rodzinnym, edukacyjnym i ekologicznym, gdzie wiedza jest przekazywana w atrakcyjnej formie.

 

Chodzieska kranówka serwowana z saturatora to stały już element promowania jakości wody
Chodzieskie wodociągi wykorzystują wszelkie okazje, aby przybliżyć mieszkańcom tematykę zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków
„Skąd się bierze woda w kranie” – zajęcia z uczniami szkoły podstawowej na jednej ze stacji uzdatniania wody

 

Dzisiejsze MWiK Sp. z o. o. to przedsiębiorstwo nowoczesne i innowacyjne. W procesie zabezpieczania jakości świadczonych usług istotną rolę odgrywa laboratorium zakładowe, funkcjonujące w oparciu o system jakości ISO 9001:2008. By usprawnić komunikację i współpracę z mieszkańcami firma wykorzystuje: zintegrowany system informatyczny, elektroniczny obieg dokumentów oraz najnowsze rozwiązania techniczne w zakresie odczytu wodomierzy drogą radiową. Kontrola nad procesami technologicznymi, działaniem studni głębinowych, przepompowni ścieków, sieci wodociągowej oraz kanalizacyjnej prowadzona jest za pomocą stale rozwijanego systemu wizualizacji i monitoringu pracy urządzeń. Sprzyja to wczesnemu wykrywaniu awarii, a w konsekwencji maksymalnie ogranicza wynikające z nich straty wody. Dzięki kolejnym inwestycjom, w tym właściwemu opomiarowaniu poboru wody i jej zużycia u odbiorców oraz spadającej awaryjności, poziom strat wody uległ znaczącemu obniżeniu – w roku 2005 wynosiły ok. 26%, a w roku 2017 spadły do 7%. W przedsiębiorstwie wdrażane są również nowoczesne metody zarządzania i doskonalenia kadr. Najlepsze technologie nie spełnią swojej roli, jeśli nie będą obsługiwane przez odpowiednio przygotowanych ludzi. Pracownicy chodzieskich wodociągów to wysokiej klasy fachowcy, stale i chętnie podnoszący kwalifikacje, którzy traktują swą pracę w kategoriach służby mieszkańcom. To oni na przestrzeni lat swoją wizją rozwoju firmy, zaangażowaniem w działania innowacyjne oraz zdobytą wiedzą i umiejętnościami kształtowali pozytywny wizerunek przedsiębiorstwa i stanowili o jego sile. Na nich wciąż spoczywa obowiązek wypełniania misji spółki, jaką jest zapewnienie ciągłości dostaw wody dobrej jakości oraz stały odbiór ścieków i ich oczyszczanie.